W codziennym \u017cyciu, wszyscy jeste\u015bmy w r\u00f3\u017cnym stopniu kontrolowani przez ludzi, kt\u00f3rzy nie troszcz\u0105 si\u0119 o nasze potrzeby czy pragnienia. Jednocze\u015bnie my sami wywieramy wp\u0142ych na innych ludzi. Tworzenie struktur horyzontalnych jest pr\u00f3b\u0105 uwolnienia si\u0119 od systemu kontroli, a w tym celu potrzebujemy sposobu na tworzenie wi\u0119zi spo\u0142ecznych ca\u0142kowicie wykluczaj\u0105c hierarchi\u0119 i przyw\u00f3dztwo. Przyjmujemy, \u017ce sprawowanie w\u0142adzy jest wynikiem wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzyludzkiej, a nie zarz\u0105dzania i sprawowania kontroli.<\/p>\n
\u201cKa\u017cdy wie, \u017ce to poczucie kontroli nad naszym w\u0142asnym \u017cyciem \u2013 nie \u017cyciem innych ludzi \u2013 jest \u017ar\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia.\u201d<\/p><\/blockquote>\n
CrimethInc.2000,42<\/small><\/p>\n
Alternatywy do obecnie panuj\u0105cego systemu s\u0105 ju\u017c znane, wyrastaj\u0105 jak p\u0119dy traw w szczelinach pomi\u0119dzy betonowymi blokami organ\u00f3w pa\u0144stwowych i w\u0142adzy korporacyjnej.<\/p>\n
Za\u0142o\u017ceniem demokracji bezpo\u015bredniej jest oddanie ka\u017cdemu kontroli nad w\u0142asnym \u017cyciem, a w\u0142adzy w r\u0119ce wszystkich ludzi, nie tylko wybranych. Systemy demokracji bezpo\u015bredniej maj\u0105 za zadanie ustalenie r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy indywidualnymi potrzebami i pragnieniami, a kolektywnym podejmowaniem decyzji.<\/p>\n
Jak wiele inicjatyw oddolnych, tak i zespo\u0142y Rytm\u00f3w Oporu podejmuj\u0105 decyzje poprzez osi\u0105gni\u0119cie konsensusu. W zespo\u0142ach nie ma hierarchii (przewodnicz\u0105cych, przedstawicieli, przywilej\u00f3w czy odg\u00f3rnie narzuconych os\u00f3b maestruj\u0105cych), a obowi\u0105zkami dzielimy si\u0119 kolektywnie. Je\u017celi nie jest to mo\u017cliwe, staramy si\u0119, by obowi\u0105zki rotowa\u0142y w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3rzy dziel\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z innymi umiej\u0119tno\u015bciami potrzebnymi do ich wykonania. Niekiedy dochodzi do nieformalnej hierarchizacji grupy, dlatego monitorujemy i dyskutujemy na temat proces\u00f3w zachodz\u0105cych w kolektywie, aby \u015bwiadomie poradzi\u0107 sobie z tymi problemami (np. poprzez u\u017cywanie narz\u0119dzi takich jak u\u0142atwianie zabierania g\u0142osu w naszych dyskusjach, sesje po\u015bwi\u0119cone autorefleksji, warsztaty, na kt\u00f3rych dzielimy si\u0119 umiej\u0119tno\u015bciami, techniki pozytywnej dyskryminacji oraz inne metody zwi\u0119kszaj\u0105ce poziom \u015bwiadomo\u015bci).<\/p>\n
Jednym z bardzo wa\u017cnych narz\u0119dzi wyr\u00f3wnywania w\u0142adzy i uwzgl\u0119dniania obaw wszystkich jest podejmowanie decyzji w drodze konsensusu. Podejmowanie decyzji w drodze konsensusu to zobowi\u0105zanie do znalezienia rozwi\u0105za\u0144 akceptowalnych dla wszystkich. Zamiast g\u0142osowania na jaki\u015b punkt, konsensus polega na znalezieniu wsp\u00f3lnej p\u0142aszczyzny, a decyzja ustalana jest poprzez dialog mi\u0119dzy r\u00f3wnymi sobie, kt\u00f3rzy traktuj\u0105 siebie nawzajem powa\u017cnie i uznaj\u0105 wzajemnie swoje r\u00f3wne prawa i potrzeby.<\/p>\n
Przy dochodzeniu do konsensusu, ka\u017cda osoba ma prawo do wprowadzania zmian w systemie i zapobiegania zmianom, kt\u00f3re uzna za nie do przyj\u0119cia. Prawo ka\u017cdego do zawetowania decyzji oznacza, \u017ce mniejszo\u015bci nie mo\u017cna po prostu zignorowa\u0107, ale trzeba znale\u017a\u0107 kreatywne rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re rozwieje wszelkie obawy. Konsensus to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c kompromis, to pe\u0142en szacunku dialog mi\u0119dzy r\u00f3wnymi sobie osobami.<\/p>\n
<\/span>Kilka poj\u0119\u0107<\/span><\/h2>\nPodejmowanie decyzji mo\u017ce by\u0107 naturalnym procesem. Mimo to, przydatne b\u0119d\u0105 pewne wytyczne. Je\u015bli chcemy o czym\u015b zadecydowa\u0107 na sesjach plenarnych lub w mniejszych grupach, zwykle staramy si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 konsensus mniej wi\u0119cej w ten spos\u00f3b:<\/p>\n
Aby uzyska\u0107 kompleksowy zarys problemu, najpierw zbieramy informacje na jego temat i formu\u0142ujemy kluczowe pytania. Nast\u0119pnie poddajemy zebrane informacje dyskusji dziel\u0105c si\u0119 przemy\u015bleniami, opiniami i obawami; oraz analizujemy wst\u0119pne pomys\u0142y, ich wady i zalety. Poparcie oraz sprzeciw wyra\u017camy za pomoc\u0105 gest\u00f3w, aby cz\u0142onkowie grupy byli \u015bwiadomi wzbudzanych w temacie nastroj\u00f3w. Gesty pozwalaj\u0105 na niewerbalne i natychmiastowe wyra\u017cenie swoich uczu\u0107 w danej kwestii. S\u0105 pomocnym narz\u0119dziem umo\u017cliwiaj\u0105cym cz\u0142onkom grupy, kt\u00f3rzy mniej ch\u0119tnie wypowiadaj\u0105 si\u0119 werbalnie, wyra\u017cenie swoich odczu\u0107. Jednocze\u015bnie nie utrudniaj\u0105 dyskusji i nie pozwalaj\u0105, by dyskurs przej\u0119\u0142y emocje.<\/p>\n
Dopiero po tej dyskusji zaczynamy przedstawia\u0107 konkretne propozycje, tzn. przedstawia\u0107 propozycje dotycz\u0105ce rozwi\u0105zania problemu, w jaki spos\u00f3b poradzi\u0107 sobie ze zwi\u0105zanymi z nim sprawami, jak kontynuowa\u0107 jego rozwi\u0105zywanie, jakie powinny by\u0107 nast\u0119pne kroki itd. Propozycje powinny mie\u0107 na celu rozwianie g\u0142\u00f3wnych obaw. Nast\u0119pnie zg\u0142aszane s\u0105 pozosta\u0142e obawy. Poprawki wprowadzane s\u0105 dla podniesienia akceptacji grupy dla przedstawionych propozycji. Na koniec sprawdzamy, czy do doszli\u015bmy do porozumienia pytaj\u0105c kolejno czy kto\u015b zg\u0142asza :<\/p>\n
\n- Sprzeciw<\/strong> (wyra\u017cenie zasadniczej niezgody z kwintesencj\u0105 propozycji, absolutny brak mo\u017cliwo\u015bci przystania na dan\u0105 propozycj\u0119). Je\u015bli sprzeciw zostaje zg\u0142oszony, potrzebujemy nowej propozycji (Sprzeciwy powinny by\u0107 traktowane jako ostateczno\u015b\u0107. Zazwyczaj u\u017cywane s\u0105 niecz\u0119sto, poniewa\u017c problemy powinny by\u0107 rozwi\u0105zane wcze\u015bniej na etapie dyskusji).<\/li>\n
- Odsuni\u0119cie si\u0119<\/strong>\u00a0(posiadanie pomniejszych obiekcji uniemo\u017cliwiaj\u0105ce poparcie propozycji, ale niech\u0119\u0107 do jej blokowania \u2192 „pozostawienie” decyzji grupie)<\/li>\n
- Zastrze\u017cenia<\/strong>\u00a0( posiadanie pewnych zastrze\u017ce\u0144, kt\u00f3re powinny trafi\u0107 do wiadomo\u015bci pozosta\u0142ych, ale bycie gotowym do poparcia propozycji).<\/li>\n
- \u00a0Zgod\u0119<\/strong>\u00a0(poparcie propozycji i gotowo\u015b\u0107 do jej wrowadzenia)<\/li>\n<\/ul>\n
Je\u017celi pojawia si\u0119 du\u017ca r\u00f3\u017cnica zda\u0144, staramy si\u0119 znale\u017a\u0107 lepsze rozwi\u0105zanie. Je\u015bli zg\u0142aszane jest weto (tj. sprzeciw) wobec tego, co zosta\u0142o zaproponowane, musimy znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie, z kt\u00f3re wszyscy mog\u0105 zaakceptowa\u0107. Czasami oznacza to pr\u00f3b\u0119 zebrania wi\u0119kszej ilo\u015bci informacji na dany temat, dok\u0142adniejszego przedyskutowania go, wymiany wi\u0119kszej ilo\u015bci my\u015bli i wykazania si\u0119 kreatywno\u015bci\u0105. Kiedy osi\u0105gniemy porozumienie, ustalamy kto, kiedy i w jaki spos\u00f3b zajmie si\u0119 wdra\u017caniem propozycji w \u017cycie.<\/p>\n